Cổng TTĐT huyện Mường Tè - Tỉnh Lai Châu

{web.web_seo}

Liên kết

Thống kê truy cập

  • 1165502
  • 5400Người đang Online
Trang chủ Xã - Thị trấn

Thông tin KT - XH Xã Vàng San

(Ngày đăng :15/11/2017 4:44:56 CH)

(muongte.laichau.gov.vn)

1. Điều kiện tự nhiên - xã hội

1.1. Vị trí địa lý

Xã Vàng San nằm ở phía Đông của huyện Mường Tè, giáp với 02 xã của huyện Mường Tè và 02 xã của huyện Nậm Nhùn:

- Phía Bắc giáp xã Bum Nưa

- Phía Nam giáp xã Mường Mô (huyện Nậm Nhùn – Lai Châu)

- Phía Tây giáp xã Kan Hồ

- Phía Đông giáp xã Hua Bum (huyện Nậm Nhùn – Lai Châu)

Vàng San có tổng diện tích tự nhiên là 9541.73 ha. Toàn xã gồm 08 bản: Vàng San, Nà Phầy, Pắc Pạ; Đán Đón; Sang Sui; Huổi Cuổng; Nậm Sẻ; Nậm Suổng. Trung tâm xã được đặt tại bản Vàng San, cách trung tâm huyện khoảng 15 km về phía Bắc.  

Với vị trí như  trên Xã Vàng San có tiềm năng và điều kiện thuận lợi để giao lưu và phát triển kinh tế - xã hội với các xã trong và ngoài huyện.

1.2. Dân cư

Tính đến tháng 6 năm 2017,  xã có tổng số 546 hộ gia đình với 2778 nhân khẩu; gồm 5 dân tộc Thái, Hà Nhì, Mông, Mảng, Kinh cùng sinh sống. Trên địa bàn xã dân tộc Thái có số dân đông nhất chiếm 54,2% (tập trung ở ba bản: Nà Phầy, Vàng San, Pắc Pạ); dân tộc Mảng chiếm 32,8% (gồm bản Huổi Cuổng, Nậm Sẻ và Nậm Suổng); dân tộc Hà Nhì chiếm 8,16% (bản Sang Sui); Mông 4,83% (bản Đán Đón); Kinh chiếm 0,41%. Nhìn chung trình độ dân trí trong xã chưa đồng đều, đời sống Nhân dân còn khó khăn.

2. Quá trình hình thành và phát triển

Vàng San được thành lập theo Nghị quyết số: 97/NQ-CP, ngày 14/10/2011 của Chính phủ, chia tách một phần diện tích và dân số từ xã Bum Nưa và được chính thức công bố ra mắt và đi vào hoạt động ngày 05 thánh 01 năm 2012. Sau khi thành lập, Vàng San còn gặp nhiều khó khăn và những nỗi lo của một xã mới chia tách nhưng với tinh thần đoàn kết, yêu quê hương, cán bộ và Nhân dân nơi đây đã nhanh chóng vượt qua những khó khăn từng ngày.

Sau 5 năm chia tách, gắn với chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới xã Vàng San hôm nay đã vươn mình để có những bước trưởng thành nhất định, đi từ không đến có, từ ít đến nhiều, từ yếu đến mạnh ở một số lĩnh vực.

Nền kinh tế của xã những năm qua được duy trì và có sự tăng trưởng khá, năm sau cao hơn năm trước. Thu nhập bình quân đầu người đạt 12,93 triệu đồng/người/năm (tháng 12/2016); tỷ lệ giảm nghèo đạt 5%/năm. Cơ cấu cây trồng vật nuôi chuyển dịch theo hướng tập trung chủ yếu là trồng lúa nước và hoa màu; chăm nuôi gia súc, gia cầm, thủy sản được mở rộng; trồng cây công nghiệp (cây Quế, cây Mắc Ca) đang bước đầu triển khai trồng trên địa bàn xã. Cơ sở hạ tầng được đầu tư xây dựng đồng bộ phù hợp với hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế của địa phương, đến nay 100% các bản trong xã có đường xe máy đi được các mùa, 98,2% các bản có điện lưới quốc gia (năm 2017).

- Văn hóa - xã hội tiếp tục được quan tâm chỉ đạo có những chuyển biến tích cực, cụ thể:

+ Sự nghiệp giáo dục - đào tạo có sự phát triển về mạng lưới trường lớp, gồm 3 cấp học, trường PTDTHT THCS Vàng San, trường PTDTBT TH Vàng San, trường Mầm Non Vàng San, với tổng số 41 lớp (tháng 10/2017). Chất lượng giáo dục - đào tạo từng bước được nâng lên, duy trì được đạt chuẩn PCGD. Trường PTDTBT THCS Vàng San, và trường PTDTBT TH Vàng San qua kiểm định chất lượng giáo dục được công nhận cấp độ 1.

+ Công tác Y tế: có 01 trạm y tế, công tác chăm sóc sức khỏe của Nhân dân được quan tâm. Trạm đã đạt chuẩn Quốc gia năm 2017.

+ Các hoạt động văn hóa - xã hội có những bước chuyển biến mới, tổ chức được nhiều hoạt động ý nghĩa được tổ chức chào mừng nhân dịp các ngày lễ lớn của đất nước, của tỉnh, huyện và của xã, với thế mạnh là hoạt động thể thao và văn nghệ. Từ đó đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân các dân tộc trong xã từng bước được nâng cao.

+ An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội luôn ổn định và giữ vững. Công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh được đẩy mạnh, đạt những kết quả quan trọng.

3. Cơ cấu tổ chức bộ máy

Xã có một Đảng bộ gồm: 13 chi bộ trực thuộc, với tổng số 269 Đảng viên, trong đó nữ 40 đồng chí.

Tổng số cán bộ, công chức xã 22 đồng chí, nữ 3 đồng chí, đảng viên 20 đồng chí.

3.1. Thường trực Đảng ủy xã (nhiệm kỳ 2015-2020)

Đồng chí: Lò Văn Phòng - Bí thư Đảng ủy

Đồng chí: Lường Văn Nhung - Phó bí thư Thường trực Đảng ủy

3.2.Thường trực HĐND xã (nhiệm kỳ 2016-2021)

 Đồng chí: Mào Văn Nam - Chủ tịch HĐND xã

 Đồng chí:  Cà Văn Du - Phó chủ tịch HĐND xã    

3.3. Thường trực UBND xã (nhiệm kỳ 2016-2021)

 Đồng chí: Lò A Chu - Chủ tịch UBND xã

 Đồng chí: Vàng Văn Chính - Phó Chủ tịch UBND xã

3.4. Các đoàn thể chính trị

 Đồng chí: Đao Văn Viên - Chủ tịch MTTQ xã

 Đồng chí: Vàng Thị Liên - Chủ tịch HLHPN xã

 Đồng chí:  Lò Văn Tứng - Chủ tịch HND xã

 Đồng chí: Vàng Quốc Phương - Chủ tịch CCB xã

 Đồng chí: Chim Văn Thêm - Bí thư ĐTNCSHCM

3.5. Công chức xã: 11 đồng chí

4. Văn hóa, tiềm năng phát triển:

4.1. Văn hóa truyền thống

- Văn hóa dân tộc trên địa bàn xã Vàng San mang đậm nét văn hóa đa dạng của 4 dân tộc: Thái, Mảng, Hà Nhì, Mông. Mỗi dân tộc đều có nét văn hóa truyền thống độc đáo của riêng mình, điều đó đã tạo nên sự đa dạng và sức hấp dẫn của văn hóa dân tộc địa phương. Nét độc đáo đó thể hiện trong đời sống sinh hoạt, lao động sản xuất và trong phong tục tập quán của Nhân dân nơi đây. Đó là nét độc đáo trong những bộ trang phục thêu hoa văn sặc sỡ, với những đồng xu được đính khéo léo trên chiếc áo của thiếu nữ Mảng, Hà Nhì cùng dây hạt cườm sắc màu của chiếc mũ đội đầu; bộ váy áo cóm lung linh, mềm mại và duyên dáng của các noọng sao người Thái; những nét hoa văn  thêu độc đáo trên chiếc váy xúng xính của thiếu nữ Mông; hay trong những món ăn đậm đà hương vị của dân tộc Thái và còn là sự độc đáo trong lễ hội truyền thống của dân tộc Thái, dân tộc Hà Nhì, dân tộc Mảng và dân tộc Mông.

* Một số lễ hội tiêu biểu:

- Lễ hội Kin Pang của dân tộc Thái (Tết hoa):

Cùng với một số xã khác có dân tộc Thái, hiện nay ở xã Vàng San vẫn còn duy trì được tín ngưỡng độc đáo này. Đây là lễ cúng các Then như Then Tạo (Thường cúng riêng cho nhà Tạo), Then Lam (là cầu nối mặt đất, con người và trời). Then là những ông, bà thầy chữa bệnh đạt được các điều kiện do bản làng quy định hay do bản thân họ giữ một nghi lễ mà được người trước tin tưởng truyền lại (gọi là ông Một, bà Một). Lễ diễn ra là để ca ngợi công đức cha mẹ, tổ tiên,…

Lễ hội thường diễn ra vào khoảng giữa tháng hai, tháng ba âm lịch (tức mùa hoa rừng bắt đầu nở rộ) hàng năm, có các hoạt động dâng hương, lễ vật mời các vị Then (thần linh) xuống trần gian hưởng thụ và cùng chung vui với mọi người trong ngày đó. Thời gian cúng có thể kéo dài đến 3 ngày, tùy thuộc và số lượng con nuôi đến với "Then" nhiều hay ít.

Đây là hoạt động mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, mang tính cộng đồng cao, vun đắp tình đoàn kết. Theo phụ giúp bà Then gọi là các nàng sao. Các nàng sao phải là những người có uy tín của bản, hát giỏi, có trách nhiệm múa hát, chào hỏi, chúc rượu các thần linh, thổ địa trên đường lên trời.

Qua lời hát, bà Then cầu cúng cho con cháu trong dòng họ  luôn khỏe mạnh, no ấm. Cầu cho dân làng trong bản sang một năm mới có nhiều điều tốt đẹp, cầu cho mưa thuận gió hòa, cho mùa màng bội thu, tươi tốt và cùng với đó là lễ tạ ơn của con cái đối với cha mẹ, ông bà, người thân đã mất. Trong những ngày này con, cháu ở gia đình khác trong bản hoặc bản khác có thể mang lễ vật đến nhà Then gửi cho người thân đã mất của mình. Là dịp để con cháu tạ ơn, cầu phúc lộc cho gia đình và con cháu. Các lễ vật ấy có thể là gói xôi dẻo, thuốc lá hay thuốc lào, cá nướng, gà luộc, tiền và một số thứ khác tùy theo hoàn cảnh mà gủi nhiều hay ít. Tại nhà Then, những người làm lễ sẽ chuẩn bị và thực hiện nghi lễ, còn người nhà dọn mâm cỗ mời anh em họ hàng, bà con, khách khứa cùng ăn cơm, uống rượu đông vui.

Với lối hát Then truyền thống, mang tính văn nghệ dân gian, tính nghệ thuật độc đáo đậm đà bản sắc dân tộc hòa với tiếng tính tẩu trầm bổng ngân vang, tiếng dập trong trẻo của chùm nhạc đồng “má hính” rộn rã đã thu hút được bà con trong bản đến tụ họp đông vui để xem, để đón ông, bà, người thân linh thiêng trên trời xuống răn dạy con cháu cách ăn ở, làm ăn,…

- Lễ Lậy đẳm (Người Thái)

Đây là một trong những tục lệ được lưu truyền lâu đời của dân tộc Thái. Hiện nay hầu hết các dòng họ người Thái trong huyện vẫn duy trì được tục lệ quý báu này. Đây là một trong những tục lệ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc với truyền thống uống nước nhớ nguồn của dân tôc Việt Nam.

Lậy đẳm nghĩa là con cháu trong dòng họ đến lậy, tạ ơn, cầu phúc tổ tiên dòng họ của mình tại nhà của ông trưởng dòng họ. Lễ này diễn ra vào sáng ngày mồng 1 tết Nguyên Đán, theo quan niệm làm sớm sẽ được nhiều điều tốt lành hơn (tuy nhiên có những ông, bố họ đến trực và đến chơi có thể thực hiện vào ngay đêm giao thừa, nên sáng hôm sau sẽ không thực hiện nữa). Sau khi các gia đình đã làm nghi lễ chúc phúc cha, mẹ, ông bà trong nhà. Mọi người ăn mặc đẹp đẽ. Các bà, các mẹ và con dâu chuẩn bị từ  hôm trước gồm áo váy cóm, khăn, vòng tay. Họ mặc bộ váy áo cóm, bên ngoài mặc thêm chiếc áo dài truyền thống của dân tộc (gọi là Sở Luông), loại áo này dài trên mắt cá chân. Nó có đủ màu sắc sặc sỡ, hiện nay được may cách tân, tôn được vẻ đẹp hình dáng của người phụ nữ. Ngoài ra nếu ai không mặc chiếc áo này mà chỉ  mặc bộ váy áo cóm thì  phải cuốn thêm chiếc khăn (gọi là sở luông bởng) ngang đầu váy. Còn các ông, các bố được diện chiếc áo chàm đen dân tộc ấm áp.

Tại nhà trưởng họ, tục lệ diễn ra với ba việc chính:

- Từng gia đình, con cháu xếp hàng theo thứ bậc vai vế từ cao xuống thấp. Nếu dòng họ nào đông con cháu có thể làm lễ thành nhiều đợt trước sau.

- Ông trưởng họ lên làm nghi lễ, khấn, đốt hương, mang lễ vật mà con cháu gửi cho người thân đã mất đặt lên bàn thờ tổ tiên. Ông trưởng họ đọc lời tạ ơn của con cháu gủi lên tổ tiên cầu mong phù hộ năm mới được khỏe mạnh, làm ăn phát lộc phát tài, con cháu học hành tiến tới, gặp nhiều may mắn …. Sau khi buổi lễ kết thúc mọi người sẽ tổ chức ăn uống, múa xòe tại nhà trưởng họ.

- Lễ cúng bản của dân tộc Hà Nhì (Bản Sang Sui)

Lễ được tổ chức vào khoảng tháng 3 âm lịch hàng năm. Lễ cúng diễn ra trong thời gian 2 ngày, ngày đầu tiên là cúng Thần Núi, Thần Sông; ngày thứ hai cúng các vị thần linh khác. Trước đây người dân thường cúng trong khu rừng cấm của bản, còn bây giờ khi cuộc sống tiến bộ hơn người dân đổi mới chọn vị trí gần bản, nơi có gốc cây to đầu bản, đó cũng là nơi linh thiêng nhất. Người dân cúng bản để tạ ơn người đầu tiên lập bản và tất cả  các vị thần linh như thần Sông, thần Núi, hay một vị thần nào đó của bản với mục đích để các thần phù hộ cho bản mường được khỏe mạnh, sống no đủ và năm sau làm ăn thuận lợi. Trước ngày cúng dân bản phải làm cổng chào trước đầu bản, trên đó treo những tấm liếp đan từ sợi lạt mỏng để chống ma tà không xâm nhập được vào bản và cũng là để báo cho bà con trong bản và người nơi khác biết. Trong lễ cúng, lễ vật cúng không thể thiếu là lợn, gà, xôi, rượu, trứng,… Những gói xôi được các mẹ, các chị nhuộm tím, vàng từ sắc màu của lá rừng; những quả trứng cũng được điểm tô thêm sắc tím và đựng trong một túi lưới đan từ những sợi len đủ màu sắc. Thầy cúng đại diện cho cả bản đứng ra  tổ chức các nghi thức, nghi lễ cũng tế, thành phần tham dự lễ chỉ có đàn ông, con trai được phép ở lại vì quan niệm. Sau  lễ cúng phần lộc cúng được chế biến thành các mâm cỗ và chỉ có người đàn ông và con trai được ở lại ăn uống với nhau vui vẻ, còn phụ nữ và con gái được chia phần mang về nhà. Trong thời gian diễn ra lễ cúng Nhân dân được nghỉ ngơi, không phải làm việc nặng nhọc không phải lên rừng, lên nương mà chỉ làm công việc trong gia đình. Trước đây còn có tục cấm người lạ vào bản, hay ai đã vào bản thì phải ở lại đến khi lễ cũng kết thúc. Tuy nhiên do tính chất công việc và sự phát triển của giao thông đi qua bản mà tục lệ này được cải tiến. Kết thúc lễ hội dân bản lại vui vẻ làm ăn sinh sống.

4.2. Văn hóa ẩm thực:

Món lạp: là một trong những món ăn đậm đà chất dân tộc được ưa thích của người Thái. Món ăn này đòi hỏi người làm phải có sự khéo léo, chăm chút bởi tính cầu kì của nó trong cách chế biến. Điều này tạo nên sự hấp dẫn của món ăn.

Với thịt lợn nạc được băm nhỏ hãm nước sôi để giữ được vị ngọt tự nhiên của thịt, bì lợn luộc chín mềm, thái mỏng và vị chua đặc trưng không thể thiếu của quả má có chín được tách hạt, thái mỏng phần vỏ. Tất cả trộn đều cùng các gia vị rau mùi, rau húng, hạt rổi, có thể thêm chút thố nâu (được làm từ đỗ tương ủ, lên men tạo mùi - gọi là Mắm tôm Thái) tùy theo khẩu vị, cùng ớt, muối mì, thêm chút nước … tất cả được trộn đều hòa quyện với nhau tạo nên một món ăn hấp dẫn, cuốn hút từ vị ngọt của thịt, chua chua của má có, cay cay của ớt lại thêm phần thơm nồng từ các gia vị đặc trưng của Dân tộc. Món này có thể ăn kèm cùng rau sống, đặc biệt là rau má. Món này thường được chế biến trong những dịp đặc biệt đó là những ngày lễ, tết. Vào bữa trưa ngày 30 tết, mọi nhà đều phải có món này để chào đón măm mới. Tuy nhiên với sự hấp dẫn của nó, món này hiện nay đã trở thành phổ biến với mọi gia đình người Thái. Sự khéo léo của các mẹ, các chị có thể chế biến món này cho gia đình vào bất cứ dịp nào. Vì quả má có có thể được bảo quản dùng trong cả năm.

Đối với các vị khách nếu đã từng được thưởng thức món này sẽ có thể nhớ mãi và muốn được thưởng thức thêm những  lần sau nữa. Bởi sự hấp dẫn đặc biệt của nó từ nguyên liệu đến gia vị và cách chế biến khéo léo mà chỉ có Người Thái mới có thể làm đúng vị đặc trưng của nó.

Ngoài Lạp thịt ra người Thái còn còn có thể chế biên thêm món Lạp cá (Lạp Pa), thay thịt lợn và bì luộc bằng Thịt cá nướng, còn các gia vị khác vẫn không thay đổi và thêm gia vị má khén đặc trưng.

Món Pa Pỉnh tộp (Cá nướng): Chọn loại cá to, bổ theo sống lưng làm sạch, các gia vị gừng, xả, ớt, rau thơm thái nhỏ và đặc biệt không thể thiếu má khén tất cả được trộn đều nhồi vào trong cá sau đó gập đôi thân cá ốp vào nhau rồi kẹp que nướng cho chín vàng đều. Món ăn hấp dẫn thơm lừng từ thịt cá nướng chín vàng và các gia vị thơm nồng, được ăn cùng với xôi nếp sẽ thêm phần hấp dẫn và tạo nên món ăn đặc trưng riêng chỉ người Thái mới có.            

Tất cả những món ăn này đã phản ánh được phần nào đời sống tinh thần, tình cảm, sự chân thành và lòng mến khách của con người nơi đây. Đó là sự khéo léo, chịu thương, chịu khó, sáng tạo của các mẹ, các chị để tạo ra những món ăn hấp dẫn, tinh tế đậm chất dân tộc cuốn hút bất cứ ai được thưởng thức luôn nhớ mong ngày gặp lại

4.3. Tiềm năng phát triển:

* Tài nguyên khoáng sản:

- Vàng San có nguồn tài nguyên khoáng sản quan trọng như: vàng, đá xây dựng. Hiện nay nguồn tài nguyên này chưa được đầu tư thăm dò và đánh giá đầy đủ.

- Tài nguyên rừng:

 Với đặc điểm địa hình cao, sự đa dạng về khái hậu và thực vật gồm có rừng thưa, rừng rậm kín đã tạo nên sự đa dạng về động vật và thực vật. Có điều kiện để sản xuất hàng hóa với nhiều loại gỗ quý, song, cây mây tre, các loại cây củ làm thuốc, cây cảnh, nhiều lâm sản như: Mật ong, nấm hương,… Các vạt rừng thấp thuận lợi để trồng cây công nghiệp. Hiên nay xã đang bước đầu triển khai trồng cây Quế, Mắc Ca và một số cây trồng có giá trị kinh tế khác trên địa bàn xã.

*Tài nguyên du lịch

Tại bản Pắc Pạ có một Hang Động (Thẳm Huổi Hiêm) cách đường nhựa khoảng 1,5 km, đi đường bộ. Bên trong hang động có nhiều mạch nhũ trắng, sáng với muôn hình muôn vẻ, sắc màu huyền ảo của tạo hóa rất hấp dẫn. Tuy nhiên hang động này mới chỉ được một số ít, thanh niên vào hang xem, chưa được nhiều người biết đến. Là một hang động hoang sơ, chưa được đầu tư khai thác, đánh giá đầy đủ tiềm năng. Trong tương lai, nếu sớm được đầu tư, khai thác hang động Huổi Hiêm sẽ là một trong những điều kiện thuận lợi để phát triển thành điểm du lịch sinh thái kì thú, là điểm đến của nhiều du khách khi đến Mường Tè, góp phần phát triển hoạt động du  lịch của huyện nhà.

Vài hình ảnh về Xã Vàng San ( Đang cập nhật )

Trụ sở Xã

Cập nhật ngày 09/11/2017

Tin liên quan

Thông tin KT - XH Xã Mường Tè(16/11/2017 1:46:27 CH)

KT - XH Thị trấn Mường Tè(16/11/2017 1:43:55 CH)

Thông tin KT - XH Xã Tá Bạ(16/11/2017 1:24:33 CH)

Thông tin KT - XH Xã Thu Lũm(16/11/2017 1:19:46 CH)

Thông tin KT - XH Xã Kan Hồ(15/11/2017 5:02:06 CH)

Tin mới nhất

- [TB] Thay đổi thời gian tổ chức kỳ họp thứ 6 HĐND huyện khóa XX (15/7)(20/06/2018 8:45:13 SA)

Đa dạng hình thức tuyên truyền phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”(19/06/2018 9:52:40 CH)

Kiểm tra việc triển khai phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”(19/06/2018 9:49:57 CH)

- [GM] Dự kỳ họp thứ 6 HĐND huyện khóa XX, nhiệm kỳ 2016-2021(19/06/2018 7:03:04 SA)

Lai Châu tăng cường phòng cháy chữa cháy (18/06/2018 9:31:27 SA)

CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HUYỆN MƯỜNG TÈ - LAI CHÂU
Trưởng Ban Biên Tập: Đ/c Trần Đức Hiển - Phó Chủ tịch UBND Huyện
Cơ quan chủ quản: UBND Huyện Mường Tè
Chịu trách nhiệm chính: Văn Phòng HĐND - UBND huyện Muờng tè.
Địa chỉ: Khu phố 8 - Thị trấn Mường Tè - huyện Mường Tè
Email: Banbientaptrangttdt@Gmail.com - SĐT: 0213.3881112 - 0213.3881589
Ghi rõ nguồn muongte.laichau.gov.vn khi sử dụng thông tin trên website này.
top
down