Cổng TTĐT huyện Mường Tè - Tỉnh Lai Châu

{web.web_seo}

Liên kết

Thống kê truy cập

  • 6148040
  • 9173Người đang Online
Trang chủ Giới thiệu chung Tiềm năng Du lịch

Say Tết cùng người Hà Nhì

(Ngày đăng :07/08/2017 1:54:38 CH)


(muongte.laichau.gov.vn) Tết Nguyên đán của người Hà Nhì, xã Ka Lăng, Huyện Mường Tè, Lai Châu còn có tên gọi là Tết Có Nhẹ Chà.

Trước kia Tết diễn ra trong vòng 7 ngày 7 đêm, nhưng đến nay đã rút lại chỉ còn 3 ngày 3 đêm. Trong những ngày Tết, các gia đình trong bản sẽ tùy thuộc vào điều kiện kinh tế mà chuẩn bị cỗ, thường thì nhà nào cũng mổ lợn.

Mổ lợn, xem gan đoán vận may, rủi

Không giống như Tết Nguyên đán của người kinh được cố định theo lịch hàng năm, Tết của người Hà Nhì thường được quyết định bởi những bậc chức sắc, những dòng họ lớn trong vùng. Thông thường Tết của người Hà Nhì được tổ chức vào trung tuần tháng 12 dương lịch.

Ông Lý Trùy Chờ, bản Lò Ma, xã Ka Lăng cho biết, đó là thời điểm người Hà Nhì cho rằng có thể nghỉ ngơi sau một năm lao động miệt mài, vất vả. Cũng như rất nhiều dân tộc khác ở vùng cao phía Bắc, người Hà Nhì quan niệm ngày Tết là ngày no đủ, quãng thời gian thụ hưởng thành quả lao động.

Nghệ nhân Lù Lò Xè, trú tại bản Lò Ma cho biết, trong ngày Tết cổ truyền người Hà Nhì không thể thiếu bánh chưng, bánh dày, thịt gác bếp, xúc xích và dưa muối ăn kèm với nước chấm làm từ quả mắc có.

Đặc biệt, trong bữa ăn ngày Tết của người Hà Nhì không thể thiếu món cơm đỏ. Món cơm được nấu từ loại gạo tẻ nương được xát một lần duy nhất nên vẫn giữ được màng lụa của hạt gạo. Khi cơm chín, hạt cơm dẻo, ngọt, thơm và có màu đỏ nhạt.

Điểm đặc sắc nhất trong văn hóa Tết của Người Hà Nhì đó là trong bản, những ngày Tết, nhà nào mổ trâu thì được coi là ăn Tết to, còn nếu đơn giản lắm thì cũng phải mổ chú lợn béo tốt cỡ một tạ ăn “lai rai” mấy ngày Tết. Việc đầu tiên sau khi lợn được mổ là lấy lá gan để xem. Người Hà Nhì cho rằng lá gan sẽ cho thấy vận hạn của gia đình trong năm mới. Nếu lá gan có màu đỏ sẫm tức là năm tới gặp rất nhiều may mắn. Còn nếu trong lá gan có vết như vết sẹo hoặc có những vết tụ máu đen ở mật tức là năm đó gia đình có chuyện không may.

“Đặc biệt, chén rượu là thứ không thể từ chối vào dịp này, vì có một tiềm thức hằn sâu rằng, càng nâng ly để chúc nhau nhiều thì năm mới sẽ càng có nhiều may mắn”, nghệ nhân Lù Lò Xè cho hay.

Mọi người cùng say tết

Ông Lý Trùy Chờ chia sẻ, Tết với người Hà Nhì bây giờ đã như một giấc mơ, ở đó, người Hà Nhì không những được vui tết cùng cộng đồng dân tộc mình mà còn được đón khách phương xa về cùng “say” Tết.

Tết của người Hà Nhì mang màu sắc cộng đồng nên gia chủ thường không phân biệt khách khứa thân sơ, miễn là đến vui Tết cùng gia đình thì sẽ được khoản đãi rượu thịt. Một điều nữa thể hiện màu sắc cộng đồng là các bản làng thường góp vui chung trong một đêm văn nghệ, nơi người Hà Nhì cùng nhau múa hát, diễn xướng những bài dân ca của dân tộc mình.

Người Hà Nhì vẫn giữ được phong tục truyền thống, vào sáng mùng Một Tết, con cháu nội ngoại tập trung đầy đủ để chúc tết ông bà và cúi lạy bàn thờ tổ tiên. Khi các “thủ tục” đã xong, cả gia đình ngồi bên mâm cỗ để ông bà chia lộc, chúc con trai mau lớn thành trụ cột, con gái nhanh trưởng thành để thêu thùa may vá… Và không kể già trẻ lớn bé, tất cả cùng uống chung bát rượu nồng mừng ngày “lễ trọng”.

Người Hà Nhì rất vui khi có một bé không kể trai hay gái dưới 12 tuổi đến xông nhà. Họ coi đó là điềm may trong năm mới và hạnh phúc sẽ đến tràn đầy, lúa gạo sẽ đầy chum và nước từ trời đổ xuống thỏa thuê báo hiệu sự no đủ của mùa màng.

Trong những ngày Tết, từ khắp các nóc nhà, khói bếp sẽ bay không ngừng, rượu “tràn” qua chiếu. Khi vào các bản làng chúc tết nhau, mỗi người đem theo một chum rượu nhà tự nấu để cùng nhau thưởng thức “lộc trời”, cùng chúc cho nhau những điều tốt đẹp trong một năm mới.

Bên cạnh việc chuẩn bị tết của mỗi gia đình thì người Hà Nhì còn tổ chức lễ cúng chung cho cả cộng đồng. Địa điểm cúng tại khu rừng đầu làng, có làm một chiếc lán bằng vầu khoảng 3m2 trong đó đặt tượng một ông Bụt bằng đất đá nung kê trên một hòn đá bằng. Người cúng là thầy cúng cao niên có uy tín nhất trong làng. Cũng trong ngày cúng này, người dân làm cổng bản "Cá Tu Tu" cắm ở hai đường vào bản.

Theo ông Chờ, lễ cúng này tổ chức vào dịp đầu năm mới, chuẩn bị bước vào vụ gieo hạt cấy hái, cầu cho mưa thuận gió hòa. Lễ vật dâng trời đất gồm một con gà trống đỏ, 2 chén rượu, hai chén chè, 3 nén hương. Trong 3 ngày này người dân trong bản kiêng không được đi lao động sản xuất, trong bản thanh niên trai gái tổ chức vui chơi, mở hội cầu mừng một năm mới tốt đẹp. Tuy nhiên không được gây tiếng động lớn, người Hà Nhì quan niệm nếu gây ồn ào ảnh hưởng đến các thần rừng sẽ bị trừng phạt.

Độc đáo và sặc sỡ sắc màu như thế, nên giờ đây Tết Có Nhẹ Chà không còn là riêng của người Hà Nhì nữa. Cứ mỗi dịp Tết, lượng khách du lịch lại đổ về vùng đất này ngày một đông để được sống bên những người anh em Hà Nhì. Mỗi du khách khi tới với vùng đất xa xôi này sẽ có thêm những trải nghiệm và hiểu biết về các trầm tích văn hóa của một tộc người nơi biên ải xa xôi này. 

Tin liên quan

Ngày xuân vui Tết Hồ Sự Chà cùng người Hà Nhì(12/03/2018 7:37:34 SA)

Lên Mường Tè ngắm cung mây (27/11/2017 9:44:29 SA)

Say Tết cùng người Hà Nhì(07/08/2017 1:52:29 CH)

Ngắm mây bay đẹp mê hồn trên cổng trời Tà Tổng – huyện Mường Tè(29/06/2017 8:05:57 SA)

Đỉnh Pu Si Lung ngạo nghễ nơi cuối trời Tây Bắc(04/05/2017 9:34:35 SA)

Tin mới nhất

- Mời Dự Hội nghị triển khai kế hoạch năm 2020(14/12/2019 11:01:16 SA)

Tài liệu ngiên cứu, học tập chuyên đề năm 2020; HN triển khai QĐ số 208-QĐ/TW, KL số 66-KL/TW của Ban Bí thư _17/12/2019(13/12/2019 5:23:49 CH)

- Mời dự HNTT ngiên cứu, học tập chuyên đề năm 2020; HN triển khai QĐ số 208-QĐ/TW, KL số 66-KL/TW của Ban Bí thư(13/12/2019 5:20:15 CH)

Lễ hội Ném còn giữa các huyện biên giới Việt Nam - Lào - Trung Quốc lần thứ VI, diễn ra từ ngày 29 - 31/12/2019(12/12/2019 8:07:04 SA)

Hội nghị lần thứ 19, BCH Đảng bộ huyện Mường Tè khóa XIX(09/12/2019 9:43:13 SA)

CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HUYỆN MƯỜNG TÈ - LAI CHÂU
Trưởng Ban Biên Tập: Đ/c Trần Đức Hiển - Phó Chủ tịch UBND Huyện
Cơ quan chủ quản: UBND Huyện Mường Tè
Chịu trách nhiệm chính: Văn Phòng HĐND - UBND huyện Muờng tè.
Địa chỉ: Khu phố 8 - Thị trấn Mường Tè - huyện Mường Tè
Email: Banbientaptrangttdt@Gmail.com - SĐT: 0213.3881112 - 0213.3881589
Ghi rõ nguồn muongte.laichau.gov.vn khi sử dụng thông tin trên website này.
top
down